Körfezden toplanan çöp miktarı azaldı. Ancak tanker kazaları, sanayi atıkları, suya karışan plastik kirliliğin ‘gözle görülemeyen’ yanı olarak denizler ve insanlar için hâlâ risk taşıyor
.png)
Sercan Engerek
İzmir Körfezi’nde katı atık kirliliği konusunda son yıllarda
azalma kaydedilirken tanker kazalarından, sanayi kuruluşlarından ve evsel
atıklardan kaynaklı kirliliğin boyutu bilinmiyor. Deniz kirliliğinin gözle
görülemeyen yanına dikkat çeken Deniz Temiz Derneği Proje Koordinatörü Saygın
Yörük, “Yüzeydeki atığı pompalarla belki çekebiliyorsunuz ama dibe çöken taraf
için yapabileceğimiz pek bir şey olmuyor. Bu durumdan denizlerin ekosistemi de
doğrudan doğruya etkilemiş oluyor” dedi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi
Başkanlığının körfez temizleme çalışmaları kapsamında 2019’da haziran ayına
kadar körfezden 280 ton yüzer çöp toplandı. Önceki yıllara göre toplanan atık
miktarında azalma görülmesiyle körfezde kirliliğin azaldığına vurgu yapılırken,
kirliliğin gözle görülemeyen yanı denizler için hâlâ risk taşıyor.
Deniz Temiz Derneği,
denizlerin kirletilmemesine yönelik kıyı temizlikleri, okullarda öğrencileri
bilinçlendirmek gibi etkinlikler düzenliyor. Derneğin Proje Koordinatörü Saygın
Yörük, tanker kazalarıyla, sanayi atıklarıyla, yağlı sıvı, plastik atıklarla
oluşan kirliliğin altını çizerek “Belki birebir gözle görünür bir şey değil ama
sanayi kuruluşları için arıtma sorunu hâlâ çözülemedi. Sıvı atıkların çok az
bir bölümü arıtılabiliyor. Bunlar hem su yollarımızı hem de denizlerimizi
kirletiyor” diyor.
“Petrol sızıntısında her geçen saat önemli”
Tanker kazalarından kaynaklı petrol sızıntılarında ya da
yağlı sıvı atıklar için tablonun vahim olduğunu ifade eden Yörük şunları
söylüyor:
“Geçtiğimiz yıllarda Foça, Aliağa, Çeşme’de tanker kazasıyla
sıvı salınımı meydana gelmişti. Yakın tarihler olduğu için onları örnek
veriyorum ama dünya tarihinde çok daha fazlaları da var. Seneler evvel olan bir
kazada bir su ürünleri hocamıza petrol sızıntısında tahribatın boyutunu
soruduğumuzda müdahale edilmeden geçen her saatin bize yıllara mâl olduğunu,
hattâ temizlenemeyeceğini söyledi.”
 |
| Deniz Temiz Derneği Proje Koordinatörü Saygın Yörük |
Deniz Temiz Derneği Proje Koordinatörü Yörük, denizlerde
görülen diğer kirliliğin karadan gelen pet şişeler olduğuna değiniyor. “Katı
atık olarak plastik, cam, metal gibi maddeler hâlâ denizleri kirletmeye devam
ediyor” diyen Yörük, özellikle de plastik malzemenin doğada yüz yıl ila bin beş
yüz yılda kaybolduğuna dikkat çekiyor:
“Denize atılan plastik belki de hiçbir zaman kaybolmuyor.
Parçalana parçalana mikroplastik hâlini alıyor. Ancak mikroskobik ortamda
görülebileceğini bir boyuta geliyor. Bu mikroplastik artık hayatımızın her
yerinde… Aldığımız besinlerden içtiğimiz suya kadar her şeyin içinde bu plastik
var. İşte işin gözle görülmeyen boyutu.”
“Eskiye göre umut verici”
Yörük, atıklarını denize boşaltan gemi ve tekneler için
uyarıda bulunuyor. Son yıllarda marina ve iskelelerde uygulamaya giren mavi
kart ile atık alım sisteminin olduğunu ancak atık alım tekneleri olmasına
rağmen özel teknelerin hâlâ atıklarını denize boşaltmaya devam ettiğini de belirtiyor.
Yörük şunları söylüyor:
“Denizlerde atık konusunun bölge bölge değerlendirilmesi
gerekiyor. Karşıyaka, Bostanlı, Güzelyalı sahili gibi insanların çokça gittiği
yerlerde biraz daha evsel atık söz konusu. Limanlarda, iskelelerde gemi ve
teknelerden gelen atıkları görmek söz konusu. Bölgesel olarak kirlilik
değişiyor ama eskiye kıyasladığımız zaman insanların farkına varması anlamında süreci
umut verici olarak görüyorum.
“İşin eğitim ve bireysel olarak bilinçlendirme boyutunda da herkesin katkı koyabileceği bir durum var” diyen Yörük, “Denizin dibinden de atık toplanıyor, kıyılardan da. Ama takdir ederseniz burada asıl meselenin temizlemekten ziyade denizleri hiç kirletmemek olduğunu aşılamaya çalışıyoruz. Çünkü bir saatlik etkinlikte yüzlerce kilo atık topladığımız oluyor ve ben biliyorum ki orada toplayamadığımız yüzlerce kilo daha atık var. Dolayısıyla iş evden, okuldan, bireyden başlıyor.”
Bu haber, ilk olarak 23 Eylül 2019'da Ticaret gazetesinde yayımlanmıştır.
