Anadolu Ajansı’nda Kovid-19’un Eris varyantıyla ilgili yayımlanan bir haberin bazı mecralarda “İzmir için Eris uyarısı” başlığıyla sunulması kafa karışıklığı yarattı. İzmir’de Eris vaka sayısının arttığına dair bir tespit var mıydı? Haberde görüşüne başvurulan Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Alper Şener’e sordum
AA İzmir muhabiri Tezcan Ekizler imzalı haberde, Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Alper Şener, solunum yolu
rahatsızlığı yaşayan çok sayıda kişinin endişeyle hastaneye başvurduğunu ancak
vaka sayısında bir artış görülmediğini ifade etmişti. Haberde geçen cümlenin
devamını olduğu gibi aktarıyorum:
“Sayılarda bir artış var ama en azından İzmir’de gördüğümüz
kadarıyla korona semptomlarıyla ilişkili şikâyet sayısında bir artış yok.”
Haberi AA’dan alarak Gazete Duvar, Habertürk, Sputnik, TELE
1 gibi birçok haber mecrası farklı başlıklarla ama içeriği orijinal hâliyle
yayımladı. Şener röportajı, başka ulusal, yerel gazete ve haber sitelerinde ise
derlenerek haberleştirildi.
Dikkati çekense iki haber sitesinin konuyu İzmir
özelinde değerlendirmesiydi. Haberi Gazete Duvar “İzmir için Eris varyantı uyarısı”, Sputnik “Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Şener’den İzmir için Eris varyantı uyarısı” başlığıyla sundu.
Bu başlıklardan akla ilk gelen Eris varyantının İzmir’de
artmakta olduğuydu. Dolayısıyla okura “dikkatli olun” mesajı veriliyordu.
- Başlığı okurken binlerce ölümlü vakayla geride kalan
Kovid-19’un travmalı günlerinin gözünüzün önünden geçmemesi mümkün mü?
Şener’in sözlerinden “İzmir için Eris uyarısı” çıkar mıydı?
Hijyen zaten alışkanlıkla ilgili rutin bir durum ama eğer
virüs hızlı yayılmaktaysa, etkisi yüksek bir virüsse sosyal hayatta her bireyin
maske, mesafe önlemlerini alması, daha dikkatli davranması hayatî olacaktı.
Uzman olarak başvurulan Şener “Sayılarda bir artış var ama
en azından İzmir’de gördüğümüz kadarıyla korona semptomlarıyla ilişkili şikâyet
sayısında bir artış yok” demişti.
Haberde İzmir’in geçtiği tek cümle buydu. Cümleden İzmir
özelinde Eris uyarısı çıkarmak imkânsızdı.
“Sayılarda bir artış var” ifadesi “İzmir’de Eris vaka
sayısının arttığı” şeklinde yorumlanmış olabilirdi ama haberin spotta da
verilen özü, solunum yolu rahatsızlığı yaşayanların Eris şüphesiyle hastanelere
başvurmasıydı. Haberin tümü okunduğunda “sayılarda artış” sözü hastaneye
başvuru sayısı olarak öne çıkıyordu.
Uyarı kelimesinin TDK Sözlüğündeki tanımını okuyarak ilerleyelim. Uyarı: “Herhangi bir konu, sorun üzerine ilgi çekme; ikaz, ihtar.”
Başlığa göre konu/sorun Eris varyantıydı. Yani Eris
varyantına ilgi çekilmiş; İzmir halkı, sağlığını yakından ilgilendiren bir
konuda tedbirli olması için “uyarılmıştı.”
Ancak “Eris varyantı uyarısı” olması için Şener’in İzmir’de
Eris vaka sayısının arttığını direkt, şüpheye yer bırakmayacak şekilde söylemiş
olması lazımdı. Haber metninin hiçbir yerinde Şener’in ağzından böyle bir ifade
yoktu.
“Olağanüstü bir durum yok”
Emin olmak için Prof. Dr. Alper Şener’e ulaşarak hem İzmir özelinde hem de ülke genelinde bugün için tehlike oluşturan bir Eris vakası sayısının artıp artmadığını sordum.
Sorularımı yanıtlayan Prof. Dr. Şener “Eris varyantı için İzmir’e özel olağanüstü bir durum yok” dedi.
Eris’in diğer varyantlar içinde daha önde başladığını,
ardındansa yine Omicron’un alt varyantı olarak Pirola ve Fornax varyantlarının
çıktığını ve farklı coğrafyalarda her birinin iç içe seyrettiğini söyledi.
Şener, şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye için Eris açısından olağanüstü bir durum şimdilik
söz konusu değil. Pirola ve Fornax varyantları için de Dünya Sağlık Örgütü
(DSÖ) hâlâ olağandışı bir vaka seyri bildirmedi. Bu sevindirici! Çünkü
2020-2021’de olduğu kadar ciddi vaka sayıları artışı olmayacak yorumunu
yapabiliriz.”
Şener, vaka sayısında altı ay öncesine kıyasla göreceli bir
artış olacağı görüşünde.
Eris varyantında vaka sayısının dokuz olduğunu açıklayan Sağlık Bakanı Koca, daha sonra hasta sayısının biraz daha arttığını ifade etti. Ancak Koca ayrıntı vermedi. Türkiye genelinde ve hangi ilde hangi varyanttan kaç vaka olduğunu bilmek kamuoyunun hakkı!..
 |
| Prof. Dr. Alper Şener |
“Son altı ay içinde korona geçirmiş veya aşı
yaptırmamışsanız virüslerden korunmanız için aşılanma önemli. 65 yaş üstü için
N95 maskesi kapalı alanda şart.”
Aşı içinse Amerika Birleşik Devletleri’nde ve İngiltere’de
Eris gibi Kovid-19’un alt varyantlarına yönelik aşılarda güncelleme olduğunu
belirten Şener, bunun klinik önemini tartıştıklarını söylüyor.
Şener’in yanıtlarından böylece Eris varyantında bugün
İzmir’e özel bir durum olmadığını, virüsün ülke genelinde şimdilik olağanüstü bir seyir
izlemediğini öğrenmiş oluyoruz.
Konuyu AA’nın haberinden İzmir’e özel bir başlıkla veren yayın kuruluşlarına ise sağlık haberi yayımlarken daha dikkatli olmalarını öneriyoruz.
